De Boerenzwaluw
De boerenzwaluw is één van de bekendste vogels van het Nederlandse platteland. Zodra deze snelle vlieger weer boven weilanden en erven verschijnt, weten veel mensen dat de lente begonnen is. Deze elegante vogel staat bekend om zijn sierlijke vlucht, lange gevorkte staart en het karakteristieke gekwetter terwijl hij door de lucht schiet.
Hoewel de soort nog vrij algemeen voorkomt, staat hij wel op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels. Dat betekent dat de populatie de afgelopen decennia is afgenomen. Door veranderingen in landbouwgebieden, minder insecten en het verdwijnen van geschikte nestplekken hebben zwaluwen het moeilijker gekregen. Gelukkig kun je deze bijzondere vogel relatief eenvoudig helpen.
Lees meer over de boerenzwaluw!
Waar vind je de boerenzwaluw?
Hoe herken je deze zwaluwsoort?
De boeren zwaluw is een slanke vogel die vooral tijdens het vliegen goed te herkennen is. De lange staartpunten en snelle bewegingen maken hem uniek in het Nederlandse landschap.
Belangrijke kenmerken zijn:
- donkerblauwe tot zwartachtige bovenzijde
- roodbruine keel en voorhoofd
- lichte buik
- lange gevorkte staart
- snelle en wendbare vlucht
Met een lengte van ongeveer 17 tot 21 centimeter is het een middelgrote zwaluw. Tijdens het jagen vliegt hij vaak laag boven weilanden, water of erven.
Wat eten zwaluwen?
Een veelgestelde vraag is: wat eten zwaluwen eigenlijk?
Deze vogels leven vrijwel volledig van vliegende insecten. Ze vangen hun voedsel tijdens de vlucht en zijn daar bijzonder behendig in. Op het menu staan onder andere:
- muggen
- vliegen
- kleine kevers
- andere kleine insecten
Omdat ze zoveel insecten eten, zijn zwaluwen erg nuttig. Een enkel paartje kan dagelijks duizenden insecten vangen. Vooral in gebieden met vee of water vinden ze veel voedsel.
Het boerenzwaluw nest
Het nest boerenzwaluw is een opvallend bouwwerk dat bestaat uit modder en klei. De vogels verzamelen kleine bolletjes modder en plakken die met speeksel aan elkaar. Zo ontstaat een stevige halve kom tegen een muur of balk.
Deze nesten vind je vaak in:
- schuren
- stallen
- garages
- onder dakranden
De binnenkant wordt bekleed met gras en veren zodat de jongen warm blijven.
Een broedpaar legt meestal 3 tot 6 eieren. De eieren komen na ongeveer twee weken uit. De jonge vogels blijven daarna nog ongeveer tien dagen tot twee weken in het nest voordat ze hun eerste vlucht maken.
Vaak volgt later in het seizoen nog een tweede legsel.
Nestkast boerenzwaluw
Door moderne gebouwen verdwijnen veel natuurlijke nestplekken. Daarom kan een nestkast boerenzwaluw of kunstnest een goede oplossing zijn.
Een geschikte nestkast:
- hangt onder een dakrand of balk
- bevindt zich op minimaal 2 meter hoogte
- hangt in een open ruimte waar vogels vrij kunnen vliegen
Soms accepteren zwaluwen een boerenzwaluw nestkast direct, maar vaak gebruiken ze hem als basis om zelf verder te bouwen. Een plankje onder het nest kan helpen om uitwerpselen op te vangen.
Hoe help je zwaluwen in je tuin of erf?
Wil je deze luchtacrobaten helpen? Met een paar eenvoudige maatregelen kun je al veel verschil maken.
1. Plaats een nestkast
Hiermee bied je een veilige broedplek wanneer natuurlijke nesten ontbreken.
2. Zorg voor modder
Een klein modderig plekje helpt bij het bouwen van nesten.
3. Trek insecten aan
Een natuurlijke tuin met bloemen zorgt voor meer vliegende insecten.
4. Laat toegang tot schuren open
Veel zwaluwen broeden graag in gebouwen waar ze makkelijk naar binnen kunnen vliegen.
Door deze maatregelen vergroot je de kans dat deze prachtige trekvogels ieder jaar weer terugkeren naar jouw tuin of erf. Bovendien help je zo een soort die het steeds moeilijker krijgt in Nederland.




